Het meest verhandelde product wereldwijd is aardolie. De onbetwiste nr 2 is koffie. Aardolie zorgt ervoor dat ons transport blijft draaien. Koffie zorgt ervoor dat onze hersenen weer gaan draaien!

Nederland is volgens onderzoek het meest fanatieke koffieland wereldwijd.  Gemiddeld drinken Nederlanders 2,41 kopjes koffie per persoon per dag. Om precies te zijn worden er in ons land bijna 41 miljoen koppen koffie per dag gedronken.  Dat is bijna 15 miljard kopjes koffie per jaar!

België doet het wat rustiger aan en drinkt gemiddeld 0,981 kopjes koffie per dag.  Dat is bijna 11 miljoen koppen koffie per dag en bijna 4 miljard koppen koffie per jaar.

Koffie is dus een drank die behoorlijk ‘aanwezig’ is in ons voedingspatroon. Het lijkt me daarom interessant om eens wat dieper in te gaan op de details van dit wonderbaarlijke drankje.

 

Wat is de geschiedenis van koffie?

Er zijn verschillende legendes over de ontdekking van koffie.  Wat in ieder geval zeker is, is dat koffie voor het eerst opgemerkt werd in het koninkrijk Ethiopië.  De arabieren begonnen als eersten de koffie te importeren. Mede omdat wijn verboden was in Arabië, werd koffie gezien als een geschenk van god en raakte koffie snel populair.  Al snel verspreidde het gebruik van koffie al snel over het Arabische rijk.

Vanaf 1615 brachten Venetiaanse kooplieden de eerste ladingen koffie naar West Europa en werd koffie ook hier de favoriete drank.

Lange tijd probeerden de arabieren een monopolie op de koffieproductie te houden, maar al snel werden koffiezaden mee gesmokkeld en werden er onder andere plantages op Java en in Brazilië opgezet. Brazilië is momenteel ook het grootste koffie producerende land.

 

Waarom worden we wakker van koffie?

Om te begrijpen hoe koffie zorgt dat we wakker worden is het belangrijk om te weten hoe we slaperig worden. Gedurende de dag en nacht vinden allerlei chemische processen in ons lichaam plaats.  Gedurende de dag bouwt ons lichaam het stofje adenosine op.  Hoe meer adenosine ons lichaam bevat, hoe slaperiger we worden. Op een gegeven moment bevat ons lichaam zoveel van deze stof, dat we slaperig worden en (hopelijk) naar bed gaan om te gaan slapen. Na een goede nacht slapen is deze stof weer door ons lichaam grotendeels afgebroken en begint de cyclus weer van voren af aan.

Wat koffie eigenlijk doet, is ons ongevoelig maken voor de stof adenosine. Deze stof zorgt er uiteindelijk voor dat we slaperig worden en dus makkelijker gaan slapen. Wat koffie dus doet is ons ongevoeliger maken voor slaperigheid, maar compenseert slaaptekort dus niet! Uiteindelijk zullen we dus echt (voldoende) moeten slapen om ervoor te zorgen dat ons lichaam in optimale vorm blijft.

 

Is koffie gezond? Wat zijn de resultaten van onderzoeken?

Over de vraag hoe gezond koffie is, zijn veel dingen gezegd en geschreven.  In de jaren 1500 werd nog gezegd dat koffie kon leiden tot illegale sex en meer gok gedrag. In de jaren 1600 werd koffie gezien als ideaal middel om dronkaards van hun alcohol verslaving af te helpen. Ook zou koffie onder andere hoofdpijn genezen en zelfs miskramen helpen voorkomen.  Het was in ieder geval duidelijk dat koffie vooral hielp wakkerder te worden en zou productieverhogend werken.

Zoals met de meeste voedingsstoffen is het vaak lastig om elke individueel gezondheidseffect te ontdekken. De voornaamste manier om erachter kunnen komen of een bepaald voedingsmiddel wel of niet gezond is, is door grote groepen mensen te volgen en te zien of ze na verloop van tijd wel of niet bepaalde klachten ontwikkelen. Hoe groter de groep en hoe meer informatie per deelnemer beschikbaar is, hoe betrouwbaarder het onderzoek  wordt. Vaak worden ook meta analyses uitgevoerd. Hier worden de resultaten van meerdere onderzoeken samen gevoegd en met elkaar vergeleken.

Over koffie zijn onder andere de volgende onderzoeksresultaten bekend:

Negatieve onderzoeksresultaten over koffie:
Uit onderzoek uit 2001 blijkt dat 20% van de deelnemers verhoogd risico op urinelijderkanker ontwikkelt. Dit bleek zich niet onder theedrinkers te ontwikkelen. Dit werd ook in een studie uit 2015 bevestigd. Wanneer deze aandoening vaker voorkomt in jouw familie, kan het verstandig zijn om
over te stappen op thee.

Positieve onderzoeksresultaten over koffie:

Meta Analyse 11 studies tussen 1966 en 2011:
Meerdere koppen koffie per dag zou preventief werken tegen beroertes.

Meta analyse studies tussen 2001 en 2011:

4 koppen koffie per dag of meer zou een preventieve werking tegen beroertes betekenen.
Dezelfde analyse geeft aan dat 2 koppen zwarte koffie per dag de kans op leverkanker met 43% verlaagt.

Een onderzoek tussen 1986 tot 2006 met 59.000 deelnemers concludeert dat de
kans op prostaat kanker aanzienlijk verlaagt wordt door koffie te drinken.

Een meta analyse van 36 studies met meer dan 1.2 miljoen deelnemers concludeert dat gematigde koffie consumptie het risico op hart en vaat- ziekten
verlaagt.

Conclusie uit de verschillende onderzoeken:
Over het algemeen verlaagt koffie consumptie  het risico op (vroegtijdig) sterven.  De meeste studies lijken positief uit te pakken wat betreft koffie consumptie.

Wel dien je suiker en melk in de koffie eigenlijk te vermijden. Het gebruik van suiker en melk brengt helaas weer andere gezondheidsrisico’s met zich mee. Zeker bij overgewicht is het verstandig suiker weg te laten uit jouw kopje koffie.

Hoe lang blijft koffie in ons bloed aanwezig?

De halveringstijd van cafeïne in ons bloed kan oplopen tot ongeveer 7 uur. Dit betekent dat na 7 uur nog ongeveer de helft van de cafeïne in ons bloed aanwezig blijft.  De ene persoon is gevoeliger voor cafeïne dan de andere persoon. Sommige mensen kunnen makkelijk nog voor het slapen gaan een kop koffie drinken en de andere persoon blijft dan de hele nacht wakker.  Ook bestaat met koffie het risico op gewenning. Hierdoor heb je steeds meer koffie nodig voor hetzelfde effect en kan zelfs koffieverslaving ontstaan.

Zeker wanneer je wat gevoeliger bent voor koffie of slaapproblemen ervaart kan het heel verstandig zijn het gebruik van koffie te beperken of bijvoorbeeld alleen ’s ochtends koffie te drinken.  Aangezien na de halveringstijd nog steeds de helft van de werkzame cafeïne aanwezig blijft, heeft de cafeïne dus nog steeds effect en kan dit nog steeds je slaapritme verstoren.

Hoeveel koffie is verstandig om te drinken?

Zoals eerder gezegd, is de ene persoon meer of minder gevoelig voor koffie. Merk je dat je ’s avonds moeilijk in slaap komt, minder dan met koffie of probeer eens een tijdje zonder koffie de dag door te komen.  Eigenlijk is het ook heel onverstandig om slaaptekort proberen te compenseren met meer koffie.  Koffie compenseert niet jouw slaaptekort en de processen die ’s nachts tijdens jouw slaap plaats vinden kunnen niet met extra koffie gecompenseerd worden. Meer dan 60% van de mensen heeft eigenlijk een chronisch slaaptekort. Dat verklaart ook voor een deel de populariteit van koffie.  In mijn artikel over slaap ga ik wat dieper in op het fenomeen slapen en slaaptekort.  Het risico met koffie is vooral dat je je natuurlijke slaapbehoefte zodanig onderdrukt dat je eigenlijk niet eens meer door hebt dat je chronisch slaap tekort komt, wat ook weer andere vervelende bij effecten heeft op je metabolisme. Ook kan het je ’s avonds extra hongerig maken, waardoor je meer naar ongezonde snacks gaat grijpen.

Wat koffie betreft kan het geen kwaad om af en toe uit te proberen hoe makkelijk je de ochtend door kunt komen zonder koffie. Heb je zonder koffie in de ochtend al enorme behoefte om weer te gaan slapen? Dit betekent over het algemeen dat je te weinig hebt geslapen of dat de kwaliteit van je slaap onvoldoende is.

Over het algemeen wordt aangeraden om niet meer dan 3 tot 5 kopjes koffie per dag te drinken.  Gezien de lange halveringstijd kun je ook beter alleen aan het begin van de dag koffie drinken en daarna overstappen op water of thee (Let op: ook in thee zit cafeïne, maar in kleinere hoeveelheden).

Is Decaf koffie gezonder?

Bij Decaf koffie wordt een groot deel van de cafeïne verwijderd door organische oplosmiddelen te gebruiken. Het grootste deel van de oplosmiddelen verdwijnen uit deze koffie na het branden.  Decaf koffie bevat minder cafeïne, maar er blijft nog altijd cafeïne aanwezig. Dus ook al drink je deze koffie puur voor de smaak, het blijft onverstandig om deze ’s avonds te drinken of voor het slapen gaan!

Hoe schadelijk is koffie?

Zoals je eerder hebt kunnen lezen, lijkt koffie over het algemeen positief uit te werken op onze levensverwachting.  Toch zijn er een aantal zaken die koffie minder gezond maken.

LDL gehalte

Koffie kan het LDL gehalte, dat is het slechte cholesterol, doen stijgen. Dit geldt overigens niet voor filterkoffie, omdat de schadelijke stoffen (kahweol en cafestol) grotendeels er uit gefilterd worden

Acrylamide

Koffie kan de kankerverwekkende stof Acrylamide bevatten. Met name oploskoffie bevatten.

Hoofdpijn

Dit kan een redelijk individueel gevolg zijn koffie drinken. Sommige mensen krijgen hoofdpijn door koffie te drinken. Sommige mensen krijgen zelfs hoofdpijn door in het weekend geen of minder koffie te drinken.

Verder kan koffie, zoals eerder genoemd onze nachtrust behoorlijk verstoren en moet je ervoor zorgen dat je er niet te veel van drinkt. Daarnaast kan koffie zorgen voor een hogere bloeddruk en kan het grotere belasting vormen voor onze lever.

Conclusie

Zolang je koffie met mate drinkt, kan koffie over het algemeen niet heel veel kwaad als we de genoemde onderzoeken willen geloven. Uiteraard zullen er nog veel meer onderzoeken volgen en kan het geen kwaad de resultaten hiervan in de gaten te blijven houden. Het lijkt me verstandig om koffie niet overmatig te drinken en zoveel mogelijk alleen ’s ochtends te drinken. Als je koffie vooral drinkt om je slaaptekort te onderdrukken, kun je op de lange termijn bedrogen uitkomen. Chronisch slaaptekort wordt zelfs in verband gebracht met kanker en hartklachten. Daarnaast wordt je reactievermogen en concentratievermogen flink verminderd door te weinig slaap. Koffie helpt vooral met het onderdrukken van het signaal dat we moe zijn, maar de onderliggende vermoeidheid blijft gewoon bestaan.  Daarom raadt ik aan vooral te genieten van koffie en ervoor te zorgen dat je niet compleet afhankelijk wordt van koffie om de dag door te komen.

 

1 Comment

  • Svetka
    Posted 30 mei 2018 20:24 0Likes

    Een BMI van 18,9 tot 24,9 geeft aan dat de mens van normaal gewicht is. Dit betekent dat het bereiken of behouden van een gezond normaal gewicht niet betekent dat u dun hoeft te zijn. Als u een BMI tussen 25 en 29,9 heeft, moet u letten op mogelijke fysieke problemen, zoals problemen met de circulaire darm en gewrichtspijn.В Over het algemeen is het raadzaam om gezondheidsredenen binnen het bereik van het normale gewicht te vallen. Ik zou ervoor passen om wat voor middelen dan ook te gebruiken als je het zelf kan.

Leave a comment