Wat is het reptielenbrein?

Het reptielenbrein is evolutionair gezien ons oudste en meest basale en primair werkende brein. Het heeft honderden miljoenen jaren ervoor gezorgd dat we konden (over)leven. Om te beginnen zorgt het ervoor dat we blijven ademen, ons hart blijft kloppen en onze lichaamstemperatuur geregeld wordt.  Daarnaast zorgt het ervoor dat wij als individu en als soort blijven overleven.  Het reptielenbrein is ook verantwoordelijk voor onze voorkeuren in voeding en seksualiteit.  Dit brein maakt meestal onbewust onze keuzes qua voeding. Dit hoeft niet altijd een gezonde keuze te zijn, maar de keuze wordt vaak vanuit dit onderbewuste brein gemaakt. Hetzelfde geldt ook bij het vinden van een partner. Ons reptielenbrein probeert daarin de beste keuze te maken, zodat onze nakomelingen de beste kans hebben om te overleven.

Het reptielenbrein is constant alert of er gevaar dreigt in de omgeving.  Zodra er gevaar dreigt zal het reptielenbrein bijvoorbeeld de opdracht geven om op de vlucht te slaan of bijvoorbeeld op de rem te trappen wanneer je ergens aan dreigt te botsen.

Reptielenbrein zorgt voor constante ‘honger’

Wat lange tijd een voordeel was van het reptielenbrein, lijkt met alle overvloed die we nu hebben soms ook flink tegen ons te werken. Het reptielenbrein is namelijk ook contant op zoek naar eten in onze omgeving.  In vroegere  tijden was het voor ons een stuk moeilijker om eten te vinden. Wanneer we dan eten vonden in de natuur was onze standaard reactie om het direct op te eten.  Dit instinct zijn we nog lang niet verloren en daarom is het ook extra lastig om onze eetlust onder controle te houden.

Je hoeft nu alleen nog maar even naar de koelkast te lopen en als het goed is, kun je direct pakken waar je zin in hebt. Ook een zak chips is vaak sneller leeg gegeten en achteraf baal je dan dat je weer eens een onverstandige keuze hebt gemaakt.

Je hoeft niet meer op speurtocht door de bossen om eten te zoeken. Zolang er geld op je bankrekening staat, kun je ook in de winter blijven eten waar je zin in hebt.  Over het algemeen is er dus geen echte rem op eten omdat eten voor ons niet meer schaars is. Bovendien heeft ons reptielenbrein, over het algemeen,  een voorkeur voor  het calorierijke ongezonde voedsel die dagelijks op ons af komt.  Dit voedsel is ideaal om onze vetreserves snel aan te vullen in afwachting van de schaarse periodes (die we dus momenteel niet hebben).

 

Wat is het zoogdierenbrein?

Het zoogdierenbrein (limbisch systeem) is een ‘hogere’ laag van ons brein die vermoedelijk pas later in de evolutie is ontstaan. Dit brein staat rechtstreeks in verbinding met het reptielenbrein en  is voornamelijk verantwoordelijk voor onze emoties. Het geeft ons meer keuzes dan dat het reptielenbrein zou geven.  Het primaire doel van deze emoties is onze overlevingskansen te vergroten. We ervaren dagelijks bewust en onbewust emoties.

Waarom ook ons zoogdierenbrein zorgt dat wij ongezond blijven leven

Ons zoogdierenbrein zorgt voor onze emoties, dus zorgt ons zoogdierenbrein er ook voor dat we dingen wel of niet leuk vinden (ook een emotie).  Wij hebben bijvoorbeeld geleerd dat het leuk is om een zak chips leeg te eten of een oversized hamburger naar binnen te bunkeren. Een feestje wordt als extra leuk ervaren als je genoeg (ongezonde) snacks naar binnen kunt werken en liefst liters alcohol 😉.  Afhankelijk van hoever we doorgeslagen zijn in ons ongezonde voedingspatroon vinden we het minder leuk om gezondere dingen te eten. Over het algemeen kunnen we stellen dat we het niet leuk vinden om dingen te doen die ons reptielenbrein niet gewend is om te doen.  Wanneer we bijvoorbeeld nieuw gezond voedsel proeven of wanneer we voor het eerst gaan sporten kan een reactie van ons brein zijn dat we iets niet fijn vinden.  Dit is voor veel mensen dan ook de voornaamste reden waarom goede voornemens snel stranden.

Pas wanneer we de gevolgen merken van ons onverantwoorde gedrag en het niet meer als ‘leuk’ ervaren wordt om ongezond te leven, zijn we sneller geneigd iets te gaan doen. Helaas zien we bij veel mensen dat zelfs dan het reptielenbrein nog vaak blijft winnen, want hoe langer een gewoonte bestaat, hoe lastiger het blijkt deze af te leren.

 

Sociale groepsdruk

Wanneer we met andere mensen zijn, doet ons brein nog iets interessants met ons. Ons reptielenbrein wil niet uit de toon vallen in de groep en ons zoogdierenbrein wil dat we ons er goed bij voelen. Dit kan zowel positief als negatief uitpakken. Als je in een groep bent of bijvoorbeeld op een feestje, waar iedereen (ongezond) loopt te snacken, dan zou je je eenzaam kun voelen als je als enige hier niet aan mee doet. Je hebt het idee dat je ongezellig bent doordat je niet mee doet met de rest van de groep. Met roken en drinken is dit vaak nog duidelijker. Het voelt ‘gezellig’ als je mee rookt of drinkt. Het is veel lastiger om dan aan alle verleidingen te weerstaan als je dat als enige probeert.

Dit kan ook positief uitpakken. Als je bijvoorbeeld als enige in de groep nog rookt, heel overdreven veel  (ongezond) eet of als enige (heel erg) dronken wordt, dan kun je ook een beetje buiten de boot vallen. Het kan dan juist een positief effect hebben en je kunt dan juist enige druk ervaren om slechte gewoontes sneller af te gaan leren of jezelf gaat matigen in je gedrag.

 

Het menselijke brein

Ons menselijke brein bestaat nog relatief kort, ongeveer 100.000 jaar.  Ons menselijk brein heeft ervoor gezorgd dat het menselijke ‘diersoort’ nog veel meer overlevingskansen kreeg.  Het gaf ons enorme denkvermogens die ons in staat stelde veel lastigere taken te leren,  ons gedrag beter te verantwoorden en onze gedachten langer te kunnen bewaren.  Onze beschaving is volledige gebaseerd op het vermogen van deze hersenen.

Waarom ons menselijk brein er niet direct voor zorgt dat we makkelijk kunnen afvallen

Ons menselijke brein heeft ervoor gezorgd dat we tot vele grootste dingen in staat zijn. Helaas hebben we toch nog een belangrijke beperking. Door ons menselijke brein zijn we prima in staat voldoende kennis te verzamelen over bijvoorbeeld gezonde voeding. Ons reptielenbrein en zoogdierenbrein zorgen er helaas voor dat, ondanks die kennis, ons gedrag niet direct verandert. Ons uiteindelijke gedrag staat dus vaak los van de kennis die we hebben opgeslagen in onze menselijke hersenen. Voor het aanpassen van ons gedrag is het opdoen van kennis wel een eerste stap. Als je geen idee hebt dat ongezond eten jouw kans op langer leven vergroot, waarom zou je dan gaan proberen je ongezonde gewoontes aanpassen?

Nieuwe routines aanleren om af te vallen

Ons menselijke brein is uiteindelijk wel de sleutel om ons reptielenbrein en zoogdierenbrein te herprogrammeren zodat we uiteindelijk makkelijker in staat zijn. Om dit voor elkaar te krijgen zal je het reptielenbrein en zoogdierenbrein moeten trainen, zodat gezonder leven een standaard routine wordt.

Je kunt bijvoorbeeld honderden boeken met gezonde receptenboeken bestellen, maar als je niet leert om van gezonder leven een standaard routine te maken, is het wel leuk om door deze boeken te bladeren, maar heeft het eigenlijk weinig zin om deze boeken te bestellen.  Afvallen en op gewicht blijven is een kwestie van nieuwe routines aanleren.

  • GEEN SMOESJES MEER!

    AFVALLEN IS NIET ALLEEN GEZONDER ETEN, MAAR OOK EEN GEZONDE MINDSET. MET DIT E-BOOK KOM JE HELEMAAL IN DE JUISTE FLOW!

    GEEN SMOESJES MEER!

Leave a comment